Stanisław Antoni Grochowiak
Biografia
Stanisław Antoni Grochowiak urodził się 24 stycznia 1934 roku w Lesznie w rodzinie Bronisława i Pelagii z domu Pawelczak. Jego ojciec kierował kancelarią notariusza, a matka prowadziła dom i wychowywała dzieci. Był brat Tadeusza i Eugenii.
Podczas okupacji niemieckiej został przesiedlony do Generalnego Gubernatorstwa i mieszkał w Warszawie. W czasie powstania warszawskiego ukrywał się z matką w piwnicach. Po upadku powstania przez pięć dni przebywali w obozie w Pruszkowie, a następnie trafili do Koniecpola, a następnie kilka miesięcy mieszkali na plebanii w Częstochowie.
Po wojnie powrócił do Leszna, ukończył szkołę średnią i w 1951 roku podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Poznańskim. W 1952 roku został aresztowany za obraźliwą wypowiedź o Bolesławie Bieruciew i skazany na pięć lat; po trzech miesiącach zwolniony na mocy amnestii. W 1953 roku skreślony z listy studentów. W Lesznie pracował w punkcie skupu makulatury, był wychowawcą w Domu Dziecka w Rydzynie oraz urzędnikiem w roszarnilnu w Rawiczu. Potem zamieszkał we Wrocławiu, gdzie w sierpniu 1953 objął posadę redaktora działu kulturalnego we Wrocławskim Tygodniku Katolików, równocześnie kontynuując studia na Uniwersytecie Wrocławskim. Do Warszawy przeniósł się w 1955 roku, zamieszkał na Pradze-Północ, przy ul. Stalowej 2. Początkowo pracował w Instytucie Wydawniczym Pax, następnie w redakcjach Za i przeciw, dwutygodnika Współczesność, tygodników Nowa Kultura i Kultura, Poezji i Miesięcznika Literackiego.
Należał do tzw. pokolenia Współczesności, debiutował w 1951 roku wierszami Ave Maryja i Notuję deszcz, publikując je w piśmie W oczach młodych (dodatku do Słowa Powszechnego). W 1956 wydał Balladę rycerską, pierwszy kompletny tom; w 1956 roku wydał także powieść Plebanię z magnoliami. W 1959 opublikował we Współczesności artykuł Karabela zostanie na strychu będący atakiem na ideały młodości. Jako dramatopisarz zadebiutował w 1961. Mając trzydzieści lat, Grochowiak zaprzestał pisania prozy.
Od 1954 był mężem Anny Magdaleny Hermann, z którą miał sześć dzieci: Piotra Stanisława (ur. 1955), Olgę (1956), Pawła Bronisława (1957), Marię Małgorzatę (1958), Annę Marię (1959) i Joannę (ur. i zm. 1966).
Zmarł z powodu powikłań choroby alkoholowej. Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B35-1-6).
Grochowiak zapisał się w polskiej poezji powojennej jako twórca, który poszukiwał nowych form ekspresji i sprzeciwiał się tradycyjnej interpretacji piękna; był klasyfikowany jako poeta nurtu turpistycznego. W późniejszym okresie skłaniał się ku klasyczności. Jego twórczość cechuje wrażliwość na barwy i symbolikę kolorów. Wśród dzieł prozatorskich wyróżnia się Plebania z magnoliami, Lamentnice, Karabiny, Chłopcy i inne; jego dorobek był wielokrotnie ekranizowany.