Premierzy V4 spotkali się w Bratysławie. Tusk: zablokujemy wszystko, co podniesie ceny energii

Nowa dynamika Grupy Wyszehradzkiej po latach przestoju

Premierzy czterech państw środkowoeuropejskich spotkali się w Bratysławie, aby ogłosić powrót do wspólnego działania w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Gospodarzem szczytu był premier Słowacji Robert Fico, a obok niego w rozmowach uczestniczyli szef polskiego rządu Donald Tusk, premier Czech Andrej Babiš, premier Węgier Péter Magyar oraz premier Irlandii Micheál Martin. To właśnie Dublin sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, dlatego jego obecność na szczycie V4 miała szczególne znaczenie - pozwoliła regionowi przedstawić swoje postulaty bezpośrednio krajowi, który w najbliższych miesiącach będzie kształtował unijną agendę.

Polski premier podkreślił, że po okresie osłabienia współpracy w formacie wyszehradzkim państwa regionu na nowo odnajdują wspólny język i potrafią formułować stanowiska, które liczą się w Brukseli. Odbudowa prestiżu i skuteczności Grupy Wyszehradzkiej ma przynieść korzyści nie tylko samym członkom, ale całej Wspólnocie. W czasach, gdy państwa te działały solidarnie, skuteczniej osiągały swoje cele i równocześnie wzmacniały Unię jako całość.

"Odbudowujemy prestiż i skuteczność Grupy Wyszehradzkiej, z dobrym skutkiem dla naszych państw i Unii Europejskiej. W czasach, kiedy działaliśmy solidarnie, osiągaliśmy nasze cele i wzmacnialiśmy Unię jako całość"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef polskiego rządu zwrócił uwagę, że w trudnych czasach konsultacje w grupach o zdefiniowanych interesach i ambitnych celach są niezbędne dla budowania europejskiej jedności. Region Europy Środkowej stał się częścią Unii właśnie dzięki temu, że potrafił precyzyjnie nazywać swoje interesy, tłumaczyć je partnerom, a gdy było trzeba - skutecznie o nie walczyć.

Budżet UE musi uwzględnić koszty ochrony wschodniej granicy

Jednym z najważniejszych tematów szczytu była kwestia przyszłego budżetu Unii Europejskiej. Donald Tusk podkreślił konieczność uwzględnienia w nim wysiłków państw, które ponoszą szczególną odpowiedzialność za ochronę zewnętrznej granicy Wspólnoty, w tym przede wszystkim Polski. Nasz kraj wydaje obecnie setki milionów złotych rocznie na utrzymanie szczelności wschodniej granicy, co zdaniem polskiego premiera powinno znaleźć odzwierciedlenie w unijnych mechanizmach finansowych.

Skuteczność działań podejmowanych na wschodniej granicy została przedstawiona jako konkretny argument w rozmowach z partnerami. Jeszcze niedawno mówiono o blisko 20 tys. nielegalnych przekroczeń miesięcznie, dziś liczba ta została ograniczona niemal do zera. To wymierny efekt inwestycji w ochronę granicy, który zdaniem polskiego premiera powinien być doceniony w polityce budżetowej UE.

"Dzisiaj już nikt nie mówi o nielegalnej migracji na wschodniej granicy. Wiecie dlaczego? Ponieważ z blisko 20 tys. nielegalnych przejść miesięcznie ograniczyliśmy je prawie do zera"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier Czech Andrej Babiš w kontekście walki z nielegalną migracją ocenił, że region V4 jest najbardziej perspektywiczny ze wszystkich regionów Europy, a kwestia bezpieczeństwa odgrywa w nim kluczową rolę. Podkreślił przy tym, że każde z państw samodzielnie decyduje o tym, kto na jego terytorium będzie mieszkać i pracować.

"Każde nasze państwo samo decyduje o tym, kto u nas będzie żyć i kto u nas będzie pracować"

Andrej Babiš, Premier Czech

Ceny energii jako warunek konkurencyjności europejskiej gospodarki

Drugim filarem wspólnego stanowiska państw wyszehradzkich jest polityka energetyczna. Dla Grupy Wyszehradzkiej priorytetem pozostaje obniżenie cen energii w regionie, a Donald Tusk zapowiedział, że państwa V4 zablokują każde rozwiązanie, które mogłoby doprowadzić do wzrostu kosztów energii. Ma to szczególne znaczenie w kontekście ochrony europejskiego przemysłu i jego konkurencyjności na globalnym rynku.

Polski premier zwrócił uwagę, że Unia Europejska musi prowadzić politykę w sposób odpowiedzialny, uwzględniając jej wpływ na europejską gospodarkę i bezpieczeństwo. Ochrona klimatu pozostaje ważnym celem, jednak równie istotna jest ochrona unijnego przemysłu i granic. Tylko takie podejście pozwoli zachować konkurencyjność gospodarki Wspólnoty w starciu z największymi światowymi graczami.

"Zablokujemy wszystko, co sprowadzi na nas ryzyko droższej energii. To kwestia być albo nie być całej Unii Europejskiej"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Między bajki możemy włożyć marzenia o konkurowaniu z Chinami czy Stanami Zjednoczonymi, jeśli ceny energii będą u nas wyglądały tak, jak w tej chwili"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier wyraził nadzieję, że rozwiązania wypracowane w Polsce i w całym regionie staną się przykładem, z którego będą mogły czerpać również inne państwa europejskie. Dotyczy to między innymi polityki migracyjnej, ale także wielu innych obszarów, w których doświadczenia V4 mogą stanowić punkt odniesienia dla całej Unii.

Irlandia i Słowacja o przyszłości unijnego budżetu

Premier Irlandii Micheál Martin podkreślił, że w najbliższych miesiącach Unię Europejską czeka trudny okres, dlatego jednym z najważniejszych zadań jest jak najszybsze uzgodnienie unijnego budżetu. Jego zdaniem Europa potrzebuje budżetu patrzącego w przyszłość, który pozwoli rozwiązywać stojące przed Wspólnotą wyzwania i zakończy się sukcesem politycznym.

"Europa potrzebuje budżetu, który patrzy w przód – żebyśmy mogli rozwiązywać wyzwania, które stoją przed nami i żeby ta polityka zakończyła się sukcesem"

Micheál Martin, Premier Irlandii

Premier Słowacji Robert Fico zapowiedział z kolei, że w ramach prac nad budżetem UE państwa V4 będą zabiegać o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania polityki spójności oraz wspólnej polityki rolnej. To kluczowe obszary dla regionu, który w dużej mierze opiera swój rozwój na funduszach strukturalnych i wsparciu dla rolnictwa.

"Grupa Wyszehradzka znowu żyje i znowu jest zdolna do wyrażania wspólnego stanowiska"

Robert Fico, Premier Słowacji

Węgry: siła V4 tkwi w tym, co łączy

Premier Węgier Péter Magyar podkreślił, że siłą Grupy Wyszehradzkiej jest koncentrowanie się na tym, co łączy jej państwa oraz na obszarach, w których mogą one wspólnie reprezentować swoje interesy. Jego zdaniem wzmocniona V4 będzie ponownie skutecznie działać, a korzyści z tej współpracy odczuje również cała Europa.

"Jestem przekonany, że wzmocniona V4 będzie ponownie skutecznie działać, a korzyści z tej współpracy odczuje również cała Europa"

Péter Magyar, Premier Węgier

Spotkanie szefów rządów państw V4 w Bratysławie potwierdziło, że Grupa Wyszehradzka chce wspólnie zabiegać o swoje interesy w kwestiach kluczowych dla regionu i całej Unii Europejskiej. Deklaracje składane przez poszczególnych premierów wskazują, że format wyszehradzki ma wrócić do roli aktywnego uczestnika unijnej debaty, a nie tylko platformy okazjonalnych konsultacji.

Co to oznacza dla mieszkańców Leszna i Wielkopolski?

Ustalenia ze szczytu w Bratysławie mają bezpośrednie przełożenie na codzienne życie mieszkańców Leszna i całej Wielkopolski. Po pierwsze, ochrona wschodniej granicy Polski, o której mówił Donald Tusk, to nie tylko kwestia bezpieczeństwa narodowego, ale także stabilności gospodarczej regionu. Leszno, położone przy ważnych szlakach komunikacyjnych w kierunku zachodnim, korzysta z przewidywalnych warunków handlowych i transportowych, które są możliwe dzięki skutecznej kontroli granicy.

Po drugie, walka o niższe ceny energii w ramach V4 dotyczy każdego gospodarstwa domowego w Lesznie. Wysokie rachunki za prąd i gaz odczuwają zarówno rodziny, jak i lokalne firmy - od małych zakładów rzemieślniczych po większe przedsiębiorstwa produkcyjne w strefie przemysłowej. Jeżeli państwa wyszehradzkie skutecznie zablokują unijne rozwiązania podnoszące koszty energii, może to przełożyć się na wolniejszy wzrost cen także w Wielkopolsce.

Po trzecie, finansowanie polityki spójności i wspólnej polityki rolnej, o które zabiega Słowacja w imieniu całej V4, ma ogromne znaczenie dla Wielkopolski. To z tych funduszy finansowane są drogi, modernizacje szkół, inwestycje wodno-kanalizacyjne czy wsparcie dla rolników z okolic Leszna. Utrzymanie odpowiedniego poziomu tych środków w kolejnym budżecie UE oznacza kontynuację lokalnych inwestycji.

Wreszcie, doświadczenia regionu w polityce migracyjnej mogą stać się wzorem dla innych państw europejskich. Dla mieszkańców Leszna oznacza to, że ich codzienne doświadczenia - związane z bezpieczeństwem, pracą i życiem społecznym - mogą współkształtować kierunek polityki całej Unii Europejskiej.

Kluczowe ustalenia szczytu w Bratysławie

• Państwa V4 zablokują każde unijne rozwiązanie, które mogłoby podnieść ceny energii w regionie.
• Polska wydaje setki milionów złotych rocznie na utrzymanie szczelności wschodniej granicy UE.
• Liczba nielegalnych przekroczeń wschodniej granicy spadła z blisko 20 tys. miesięcznie niemal do zera.
• V4 będzie zabiegać o utrzymanie finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej w budżecie UE.
• Irlandia sprawuje obecnie prezydencję w Radzie UE, a jej premier wziął udział w szczycie w Bratysławie.
• Priorytetem pozostaje obniżenie cen energii w regionie oraz ochrona konkurencyjności europejskiego przemysłu.